پرداخت دیه توسط عاقله نوعی حمایت اجتماعی افراد از یکدیگر می باشد. هر چند که بر اساس قانون هر شخص مسئول اعمالی است که انجام می دهد اما همبستگی خانوادگی ایجاب می کند که افراد در هنگام سختی و مشکلات از یکدیگر پشتیبانی کنند. برای آنکه عاقله به جای شخص مرتکب دیه بپردازد باید شرایط قانونی فراهم باشد.
موسسه وکلای تلفنی با ارائه مشاوره حقوقی نکات لازم درباره نحوه پرداخت دیه توسط عاقله را توضیح خواهد داد.
مشاوره حقوقی درباره پرداخت دیه توسط عاقله
برای آنکه پرداخت دیه توسط عاقله انجام شود، باید شرایط قانونی فراهم گردد. مشاوره حقوقی آنلاین و رایگان به افراد کمک می کند که پرونده کیفری خود را ارزیابی کنند. برخی مدارک و مستندات برای مشخص شدن عمدی یا غیرعمدی بودن عمل شخص مرتکب باید جمع آوری شود. وکیل متخصص مسائل مربوط به پرونده را پیگیری خواهد کرد.
تعریف عاقله از زبان وکیل کاربلد
ریشه کلمه عاقله عقل است به معنی منع کننده و نگهدارنده می باشد. در موضوع پرداخت دیه توسط عاقله بستگان نسبی با حمایت مالی از شخص مانع از آن می شوند که مرتکب به تنهایی مسئولیت عمل خود را به دوش بکشد.
اصل شخصی بودن مجازات ها بیان می کند که هر فرد باید مسئولیت عمل خود را بپذیرد اما مسئله عاقله استثنایی است بر این اصل که موجب می شود بستگان و اعضا خانواده در تحمل تبعات یک جرم به شخص کمک کنند.
در چه مواردی پرداخت دیه الزامی است؟
ماده 17 قانون مجازات اسلامی بیان می کند هنگامی که مجرم جنایت عمدی مرتکب شده و امکان قصاص وی وجود ندارد، دیه اخذ می شود. همچنین زمانی که ضرب و جرح غیر عمدی صورت گرفته باشد، دیه به عنوان جزای مالی دریافت خواهد شد.
در مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل کیفری می توان درباره نوع جنایت، نحوه پرداخت دیه توسط عاقله و تعیین میزان دیه گفتگو کرد و اطلاعات لازم را به دست آورد.
در چه مواردی پرداخت دیه توسط عاقله انجام می شود؟
همانطور که گفته شد پرداخت دیه توسط عاقله یک امر استثنایی است و در شرایط خاص برای دریافت دیه به عاقله رجوع می شود. بر اساس قانون زمانی که شخص ضارب طفل نابالغ باشد، یا قتل خطای محض صورت گرفته و در مواردی که جرم خطای محض باشد عاقله مسئول پرداخت دیه است. البته سایر شرایط برای پرداخت دیه توسط عاقله باید وجود داشته باشد که در زیر به آن خواهیم پرداخت. مشاوره حقوقی آنلاین با وکیل کیفری به افراد این امکان را می دهد که درباره پرونده کیفری خود با ایشان گفتگو نمایند.
عاقله شامل چه کسانی می شود؟
ماده 307 قانون مجازات اسلامی درباره عاقله بیان می کند:
عاقله عبارت از پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.»
با توجه به این ماده عاقله از بستگان نسبی شخص مرتکب خواهد بود. ذکور بودن شرط دیگر است بنابراین مسئولیتی متوجه بانوان نیست. نسبت اعضا خانواده از جانب پدر یا پدری و مادری است بنابراین بستگان مادری مشمول عنوان عاقله نمی شوند.
عاقله باید نسب مشروعی داشته باشد. همچنین عاقل، بالغ و دارای تمکن مالی باشد. بنابراین در صورتی که عاقله معسر شناخته شود پرداخت دیه توسط عاقله منتفی است.
در مباحث فقهی ترتیبی برای عاقله در نظر گرفته شده که شامل عصبه، معتق(آزاد کننده)، امام مسلمین و ضمان جریره است. آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده بر اساس فتوای علمای شیعه بیان شده و مواد قانونی 463 تا 470 را به خود اختصاص داده است.
ضمان عاقله چه زمانی محقق می شود؟
در صورتی که جنایت خطا محض باشد و با بینه، قسامه و علم قاضی ثابت شود پرداخت دیه توسط عاقله انجام می شود. اگر جنایت با اقرار متهم یا نکول او از سوگند و قسامه ثابت شود، ضمانی بر عهده عاقله نمی باشد. زیرا در این گونه موارد ممکن است متهم گمان کند با اقرار وی مسئولیت به عهده عاقله است، بنابراین با خیال آسوده اقرار کند یا نکول نماید. درحالیکه قانونگذار با آوردن این شرط قانونی تلاش کرده است ابتدا ضمان عمل بر عهده مرتکب و پس از آن عاقله قرار گیرد.
عاقله در جنایت های عمد، غیر عمد و خطا محضی که توسط طفل نابالغ یا دیوانه انجام گرفته باشد ضامن است.
اما قانونگذار حد مشخصی برای پرداخت دیه در نظر گرفته است. چنانچه دیه به حد موضحه نرسیده باشد عاقله مسئولیتی در پرداخت ندارد، این مسئله درباره اعمال ارتکابی توسط مجنون و صغیر مطرح خواهد بود.
اگر عاقله فوت کند تکلیف چیست؟
در صورت فوت عاقله شخص خسارت دیده می تواند از اموال متوفی درخواست وصول مطالبات خود را داشته باشد. چنانچه عاقله مالی نداشته باشد و معسر شناخته شود دیه توسط بیت المال پرداخت خواهد شد.
افراد می توانند در بخش پرسش و پاسخ حقوقی درباره هزینه مشاوره حقوقی تلفنی اطلاعات لازم را به دست بیاورند. پرداخت دیه توسط عاقله یکی از موضوعات مهم کیفری است که باید توسط وکیل متخصص پیگیری شود.
عاقله چه مسئولیتی در قبال پرداخت دیه دارد؟
در صورتی که جنایت خطا باشد و با شروط قانونی ثابت شود عاقله مسئوليت پرداخت را به عهده خواهد داشت. چنانچه پرداخت دیه به عهده خود مرتکب باشد اما وی فرار کند یا فوت نماید، پرداخت دیه توسط عاقله انجام می شود. همچنین در صورتی که مرتکب معسر شناخته شود به عاقله مراجعه خواهد شد.
با توجه به قانون، دیه در هر صورت باید پرداخت شود و اگر مرتکب نتواند بپردازد یا عاقله شرایط قانونی را نداشته باشد دیه از بیت المال پرداخت می شود.
در صورتی که مرتکب جنایتی بر خود وارد کند، یا اتلاف مال کرده باشد، عاقله مسئولیتی در پرداخت خسارت ندارد. پرداخت دیه توسط عاقله دارای نکات حقوقی است که افراد می توانند با مراجعه به مشاوره حقوقی در این باره با وکیل گفتگو نمایند.
| مشاوره حقوقی مطالبه دیه |
| مشاوره حقوقی اجرای احکام دادگستری |
| مشاوره حقوقی کیفری |
| مشاوره حقوقی محاسبه دیه |
| درباره ما |
نظرات
معصومی
مقاله حاضر یکی از جامعترین مطالبی است که درباره موضوع پرداخت دیه توسط عاقله منتشر شده و توانسته بهصورت شفاف، هم مبانی فقهی و هم مستندات قانونی این موضوع را توضیح دهد. اشاره دقیق به مواد ۳۰۷ و ۴۶۳ تا ۴۷۰ قانون مجازات اسلامی، شرایط تحقق ضمان عاقله، موارد سقوط مسئولیت و حتی وضعیت فوت یا اعسار عاقله، این محتوا را به یک مرجع قابل اعتماد برای مخاطبان تبدیل کرده است. نکته بسیار ارزشمند مقاله، توضیح تفاوت اثبات جنایت از طریق بینه، قسامه و علم قاضی با اقرار متهم است که کمتر در مطالب عمومی به آن پرداخته میشود. این سطح از جزئیات نشان میدهد که بدون دریافت مشاوره حقوقی با وکیل آگاه، ورود به چنین پروندههایی میتواند با ریسکهای جدی همراه باشد. خدمات ارائهشده توسط سایت وکلای تلفنی و امکان مشاوره حقوقی تلفنی، آنلاین و حتی رایگان اولیه، فرصت مناسبی برای ارزیابی پرونده و تصمیمگیری آگاهانه فراهم میکند. این مطلب هم از نظر آموزشی و هم از نظر عملی، برای هر فردی که با مسائل دیه و مسئولیت عاقله مواجه است، بسیار مفید و راهگشاست.
سهراب
این مطلب درباره پرداخت دیه توسط عاقله بسیار دقیق، آموزشی و مبتنی بر مواد قانونی قانون مجازات اسلامی نگارش شده و برای افرادی که با پروندههای کیفری، بهویژه جنایات غیرعمد و خطای محض، درگیر هستند کاملاً کاربردی است. توضیح مفهوم عاقله، شرایط تحقق ضمان عاقله، تفاوت میان جنایت عمد، غیرعمد و خطای محض و همچنین اشاره به نقش تمکن مالی، عقل، بلوغ و نسب مشروع، نشان میدهد که نویسنده تسلط کامل بر مباحث فقهی و حقوقی داشته است. بسیاری از افراد تصور درستی از مسئولیت عاقله ندارند و گمان میکنند در هر شرایطی بستگان موظف به پرداخت دیه هستند، در حالی که این مقاله بهخوبی استثنایی بودن این نهاد حقوقی را تبیین کرده است. در چنین پروندههای حساسی، استفاده از مشاوره حقوقی با وکیل متخصص کیفری اهمیت فراوانی دارد، زیرا تشخیص نوع جنایت و نحوه اثبات آن مستقیماً بر مسئول پرداخت دیه اثر میگذارد. معرفی خدمات سایت وکلای تلفنی برای دریافت مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین، یک مزیت مهم است و به افراد کمک میکند پیش از هر اقدام، مسیر قانونی صحیح را با کمترین هزینه و در سریعترین زمان انتخاب کنند.
فرشته
این مقاله با توضیح دقیق درباره مفهوم عاقله و شرایط پرداخت دیه توسط عاقله، اطلاعات حقوقی مهمی را در اختیار کاربران قرار میدهد. آگاهی از اینکه عاقله فقط شامل ذکور نسبی با تمکن مالی است و مسئولیت پرداخت دیه محدود به شرایط قانونی خاص میباشد، میتواند از سردرگمی و اشتباهات حقوقی جلوگیری کند. همچنین روشن شدن نقش مشاوره حقوقی با وکیل متخصص، خصوصاً در پروندههای کیفری که شامل پرداخت دیه و ارزیابی عمد یا غیرعمد بودن جرم است، اهمیت بالایی دارد. موسسه حقوقی وکلای تلفنی با ارائه مشاوره حقوقی تلفنی، امکان دسترسی آسان و سریع به وکیل کاربلد را فراهم کرده است و افراد میتوانند از طریق سایت وکلای تلفنی، راهنمایی جامع و دقیقی دریافت کنند. این مشاورهها به ویژه در تعیین میزان دیه، بررسی شرایط عاقله و پیشگیری از مشکلات قانونی، بسیار کاربردی و ضروری هستند.
ریحانه
مطالعه این مقاله درباره پرداخت دیه توسط عاقله بسیار مفید و آموزنده است و نکات کلیدی قانونی را به خوبی روشن میکند. توضیح اینکه عاقله شامل پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی و دارای تمکن مالی است، به افراد کمک میکند تا حدود مسئولیت خانواده را در پروندههای کیفری درک کنند. همچنین بیان اینکه پرداخت دیه توسط عاقله در موارد خاص مانند جنایت خطای محض، کودک یا دیوانه، و با شرایط قانونی مشخص انجام میشود، اهمیت مشاوره حقوقی را دوچندان میکند. مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل متخصص امکان بررسی جزئیات پرونده، تعیین میزان دیه و ارزیابی مسئولیت عاقله را فراهم میکند. موسسه حقوقی وکلای تلفنی با ارائه خدمات آنلاین و تخصصی، افراد را در مسیر قانونی درست راهنمایی میکند و از اشتباهات احتمالی جلوگیری مینماید. استفاده از سایت وکلای تلفنی، دسترسی سریع به وکیل کاربلد و بهرهمندی از مشاوره حقوقی جامع را برای هر فرد ممکن میسازد.
علیرضا
ضمن عرض ادب و احترام من به کمک سایت شما اطلاعات حقوقی زیادی به دست آوردم خوبی مقالات شما اینه که کمک میکنه مباحث دشوار حقوقی مثل همین بحث حدود مسئولیت عاقله در پرداخت دیه برای افرادی که تخصص و دانش حقوقی ندارند هم روشن شود
فاطمه عمادی
باسلام عاقله عبارت است از پدر، پسر و بستگانِ ذکور (مذکر) نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث و همهی کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه هستند. اكثريت فقهای شیعه بر اين عقيدهاند كه عاقله ابتدائاً ضامن پرداخت دیه است و بنابراين هم حکم وضعی و هم حکم تکلیفی شامل وي ميشود، يعني اگر عاقله دیه را نپردازد، نه تنها شرعاً حقي را ادا نكرده و فعل حرامي را مرتكب شده، بلكه بر ذمه اوست كه دیه بپردازد و جاني در اين موارد هيچ گونه مسؤوليتي ندارد و رجوع عاقله به جاني جايز نيست.
بهنام رحمانی فرد
باسلام ماده307 قانون مجازات اسلامی درباره عاقله بیان می کند: عاقله عبارت از پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.» با توجه به این ماده عاقله از بستگان نسبی شخص مرتکب خواهد بود. ذکور بودن شرط دیگر است بنابراین مسئولیتی متوجه بانوان نیست. نسبت اعضا خانواده از جانب پدر یا پدری و مادری است بنابراین بستگان مادری مشمول عنوان عاقله نمی شوند. عاقله باید نسب مشروعی داشته باشد. همچنین عاقل، بالغ و دارای تمکن مالی باشد. بنابراین در صورتی که عاقله معسر شناخته شود پرداخت دیه توسط عاقله منتفی است. در مباحث فقهی ترتیبی برای عاقله در نظر گرفته شده که شامل عصبه، معتق(آزاد کننده)، امام مسلمین و ضمان جریره است. آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده بر اساس فتوای علمای شیعه بیان شده و مواد قانونی 463 تا 470 را به خود اختصاص داده است
سهند مهدی پور
اصل شخصی بودن مجازات ها بیان می کند که هر فرد باید مسئولیت عمل خود را بپذیرد اما مسئله عاقله استثنایی است بر این اصل که موجب می شود بستگان و اعضا خانواده در تحمل تبعات یک جرم به شخص کمک کنند.
مجید پریدست فومنی
باسلام عاقله در معنا که مونث عاقل از ماده عقل ودر زبان عرب منع و حفظ یا بستن ودر زبان فارسی نگهدارنده و مواظبت کننده معنا میشود فلذا با توضیحات داده شده و ماده ۴۶۸ق.م.ا پذیرش مسئولیت عاقله در قتل های خطایی که منعکس کننده ماده ۴۶۳ ق.م.ا و به لحاظفقهی نیز پذیرفته و به این صورت که وجود عاقله ای اقرب عهده عاقله ابعد مشغول نمی باشد ودر فرض اجتماع خویشان نزدیک ترین طبقه ارث می باشد